Studenten vs. pannenkoeken

Er bestaat een grote kans dat je als promovendus meedraait in het onderwijs op je afdeling, wat betekent dat je hoorcolleges of werkcolleges geeft en vaak ook scripties begeleidt. Het is je vast niet ontgaan dat je in het onderwijs op een interessante manier te maken krijgt met een groep waar je tot voor kort zelf toe behoorde: pannenkoeken.

Ik bedoel – studenten.

Studenten (en pannenkoeken) zijn er in verschillende soorten en maten. Dat had je natuurlijk al door toen je zelf studeerde, maar het valt nu meer op, omdat je in de hoedanigheid van docent met álle studenten iets te maken hebt. Laten we vooropstellen dat het merendeel van de studenten helemaal oké is – ze doen mee, ze willen iets leren, ze zijn gemotiveerd of op z’n minste gewoon gezellig. Maar af en toe heb je er een paar tussen zitten… die zou je graag achter het behang plakken 😉 Ik geef je vandaag een inkijkje in de types die ik ben tegengekomen, inclusief tips hoe je het voor elkaar krijgt je lijm te laten liggen.

Spoiler alert: Ben je student en toevallig op deze blog gestuit? Dan zal er wat minder florissante informatie over jouw soort gedeeld worden. Lezen op eigen risico.

De ‘mijn tijd is jouw tijd’ student

Studenten kunnen claimerig worden over je tijd en aandacht. Dat doen ze meestal niet expres en vaak vanuit hun eigen gevoel van stress. Als je net begint met lesgeven kun je hier makkelijk ‘intrappen’, waardoor je meegaat met alle verzoeken, wat jou zelf veel druk gaat geven. Niet nodig! De essentiële vaardigheid om de strijd om tijd mee te bezweren is verwachtingsmanagement.

Pannenkoek 1: Mailt mij om 21.00u ’s avonds of de werkgroep de volgende ochtend om 9.00u doorgaat. Komt niet opdagen omdat ik niet op de mail gereageerd heb.

Wie gaat hier de mist in? Ik was zelf van mening dat ik onbereikbaar kon zijn buiten werktijd, de betreffende student dacht daar blijkbaar anders over. Probeer van tevoren, aan het begin van een vak, concrete afspraken te maken over wanneer jij beschikbaar en bereikbaar bent. Sommige promovendi werken een aantal dagen in een lab, voor een samenwerkingspartner, op een school, etc. en kunnen dan geen mails beantwoorden. Of je werkt überhaupt parttime, hebt geen zin om ’s avonds je mail te checken of het is gewoon WEEKEND. Hoe dan ook: het is oké om niet 24/7 bereikbaar te zijn, maar duidelijkheid hierover is key. Daarmee help je gelijk je collega’s: als we het collectief niet normaal gaan vinden om op stel en sprong dit soort verzoekjes te behandelen, gaan studenten daar ook aan wennen, en zullen ze er een volgende keer hopelijk beter over nadenken.

De ‘help wat moet ik eigenlijk doen’ student

Deze student is vaak een beetje laks en schiet in de hulpvraagmodus voordat hij of zij goed nagedacht heeft of zelf dingen opgezocht heeft. Je kan mailtjes krijgen in de trant van:

Pannenkoek 2: “Wat was ook alweer de opdracht voor volgende week?” – “Wanneer moet ik verslag X afhebben?” – “Ik heb het mailadres van mijn groepsgenoot niet meer” – “Het lukt me niet mijn pdf te uploaden”.

Allemaal problemen die jij NIET hoeft op te lossen. Verwijs naar de handleiding, verwijs naar je slides, verwijs naar Blackboard/Canvas/plek waar je cursus info staat, verwijs naar hun grote vriend Google of ChatGPT. De gevraagde informatie is bijna altijd op één van die plekken te vinden. Dit is niet onbeleefd, maar gewoon strategisch. Zelfs als je het antwoord direct uit je hoofd weet en niet hoeft op te zoeken, kun je beter verwijzen. Zo worden de studenten zelfredzamer.

Gevaarlijke situatie in dezelfde categorie: de deadline voor het inleveren van een product ligt op vrijdag om 23.59u. Heel veel studenten zullen ’s avonds, na werktijd (of zelfs na je gewenste bedtijd), hun product inleveren. Dat is helemaal prima, zij mogen hun tijd indelen zoals ze willen. Ze hoeven echter niet te verwachten dat jij op het moment van de deadline achter Blackboard zit om te checken hoeveel verslagen je binnen hebt. Geef dus aan dat als ze vragen hebben over de opdracht, dat ze je bijvoorbeeld voor 16.00u die dag moeten mailen – en hou dat laatste uur daadwerkelijk beschikbaar om te reageren op die mails. Anders krijg je dit:

Pannenkoek 3: Hoi Annemijn, ik ben nog niet gekoppeld aan het programma om de opdracht te uploaden. Wat moet ik nu doen? Groetjes, student X (verstuurd om 00.07u)

Ten eerste: de naam van je docent fout hebben in week 4 van de cursus, is gewoon gênant en verdient geen respons. En ten tweede: nee, er zat geen pdf’je bij deze mail. Voor dit soort studenten bestaat echt maar één woord…

De ‘informatie van medestudenten is betrouwbaarder dan van docent’ student

Hele mond vol deze pannenkoek, sorry. En heel frustrerend. Studenten maken tegenwoordig veelal whatsappgroepen, Facebookgroepen, TikTok video’s, Snaps of Stories waarin ze informatie met elkaar delen. Ze vragen hun vrienden of er in de andere werkgroep nog dingen besproken zijn, sturen pdf’s door van artikelen die ze niet op tijd gedownload hebben, etc. In principe is dit een goede ontwikkeling: we willen graag dat studenten met het studiemateriaal aan de slag gaan en onderling dingen uitwisselen. Het gaat mis, als deze tamtam betrouwbaarder wordt gevonden dan de informatie die uit jouw mond komt.

Pannenkoek 4: “Ik hoorde van een vriendin van de andere werkgroep dat zij het verslag op maandag mogen inleveren ipv vrijdag. Wanneer is nou onze deadline?” – “Docent X heeft gezegd dat artikel A minder belangrijk is dan artikel B. Hoeven we die dan niet te kennen voor het tentamen?” – “Het verslag is bij de werkgroep van mijn vriendin in een andere volgorde behandeld, dus ik heb dat aangehouden.”

Ten eerste: val je collega’s niet af. Misschien hebben ze de deadline helemaal niet verplaatst, heeft de docent het precies andersom gezegd, of in het ergste geval klopt het wel. Hoe dan ook: je was er niet bij, je hebt het niet gehoord en je wil het liefst als een team functioneren. Diplomatieke antwoorden op dit soort vragen zijn dus:

• “Onze deadline blijft in principe staan. Ik kan dit wel navragen in het docentenoverleg.”
• “Alle stof die we behandelen kan terugkomen op het tentamen. Lees allebei de artikelen goed en probeer zelf te bepalen welke informatie voor deze cursus belangrijk is.”
• “Je bent vrij om te luisteren naar wie je wil, maar ik ben degene die straks je verslag nakijkt.”

Vooral die laatste blijkt vrij overtuigend als je wil dat studenten zich aan jouw regels houden 😉 Als je vaker dit soort vragen krijgt, is het uiteraard wel verstandig om te overleggen met de andere docenten. Het kan zijn dat er een mol in jullie midden is.

De ‘emotionele leegloop’ student

Soms krijg je mailtjes waarin studenten het nodig vinden hun complete levensverhaal uit de doeken te doen. Ze hebben iets niet af of iets niet kunnen regelen en het is heeeeeel belangrijk dat jij op de hoogte bent van het complete wel en wee van dat proces. Ik heb het hier niet over studenten die deadlines missen met gegronde redenen zoals overlijden van dierbaren of ziekte. Het is meer de categorie “hamster vermist, nagel gebroken, cappuccino hits laptop”.

Het keywoord is hier in verhouding. De lengte van de mail staat vaak niet in verhouding tot het ‘vergrijp’. Het kost je dus onnodig veel tijd om mee te dealen (kun je ook onder de strijd om tijd scharen).

Pannenkoek 5: Bij een vak werden studenten ingedeeld in groepen op basis van onderwerp. Deze student was te laat om haar voorkeur op te geven, maar wilde toch graag wisselen en heeft hier meerdere mailtjes over gestuurd, met uitgebreide uiteenzettingen over waarom ze te laat was en hoe belangrijk het was dat ze een ‘leuker’ onderwerp kreeg. Heeft mij en de cursuscoördinator veel tijd en overleg gekost. Nadat ze uiteindelijk verplaatst was, stopte ze een week later met de cursus omdat ze het toch te druk had…

Les voor mij? Laat je niet verleiden door emotionele chantage. De mensen die de minste energie stoppen in hun studie, klagen vaak het hardst dat ze niet serieus worden genomen. Filter dit soort mailtjes: scan door de fluff heen, blijf bij je standpunt en benoem zo zakelijk mogelijk alleen de essentie: “Wisselen van groep is niet meer mogelijk. Ik begrijp dat dit onderwerp niet je voorkeur heeft, maar vaak komt de motivatie vanzelf als je er mee bezig gaat. Alternatief kun je het vak volgend jaar opnieuw doen.”

Mis je nog pannenkoeken? Wat voor smaken krijg jij geserveerd? Behoefte aan tips om hiermee te dealen? Ik hoor het graag!

Mijn excuses dat je nu zin hebt in pannenkoeken.

Disclaimer: Alle informatie komt uit mijn eigen ervaring en is geenszins een weergave van de officiële visie van welke universiteit dan ook. Ik wou dat ik kon zeggen dat ik overdreef. Maar al deze situaties hebben zich daadwerkelijk voorgedaan. Mocht je een van deze studenten zijn en dit lezen: gefeliciteerd dat je het geschopt hebt tot promovendus! Guess I was wrong about you 😉